İstinaf Dilekçesi Nasıl Hazırlanır? Süre ve İçerik

İstinaf, ilk derece mahkemesinin verdiği karara karşı başvurulan bir kanun yoludur. Bölge adliye mahkemesi, istinaf başvurusu üzerine hem maddi olayı hem de hukuku yeniden inceleyebilir. Bu yönüyle istinaf, kararın yalnızca hukuka uygunluğunun denetlendiği temyizden farklıdır. İyi hazırlanmış bir istinaf dilekçesi, kararın hangi yönlerden hatalı olduğunu somut ve gerekçeli biçimde ortaya koyar. Bu rehberde istinaf dilekçesinin yapısını ve dikkat edilecek noktaları ele alıyoruz.

Önce süreyi ve kanun yolunu kontrol edin

İstinafta iki temel ön soru vardır:

• Karar istinafa açık mı? Kanun, miktar veya konu itibarıyla bazı kararları kesin sayar; bunlara karşı istinaf yolu kapalıdır. Başvurmadan önce kararın kanun yoluna tabi olup olmadığını kontrol edin.
• Süre doldu mu? İstinaf süresi, kural olarak gerekçeli kararın usulüne uygun tebliğiyle başlar. Kanunda öngörülen süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir ve artık değiştirilemez.

Süre kısa ve sonucu ağır olduğundan, gerekçeli kararın tebliğ tarihini mutlaka not edin ve başvuruyu geciktirmeyin.

İstinaf sebeplerini belirlemek

İstinaf dilekçesinin kalbi, istinaf sebepleridir. İlk derece mahkemesinin kararında hatalı bulduğunuz yönleri somut biçimde göstermeniz gerekir. Bu hatalar genel olarak şu başlıklarda toplanabilir:

• Maddi vakıanın yanlış değerlendirilmesi: Mahkemenin olayları eksik ya da hatalı tespit ettiğini düşünüyorsanız.
• Delillerin takdirinde hata: Bir delilin göz ardı edilmesi ya da yanlış değerlendirilmesi.
• Hukukun yanlış uygulanması: İlgili kanun hükmünün hatalı yorumlanması veya uygulanması.
• Usule aykırılık: Yargılama sırasında usul kurallarına uyulmaması ve bunun sonuca etkili olması.

Her sebebi soyut biçimde değil, kararın ilgili kısmına ve dosyadaki somut delile bağlayarak açıklamak, dilekçenin ikna gücünü artırır.

İstinaf dilekçesinin bölümleri

• Bölge adliye mahkemesine hitap: "... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ HUKUK DAİRESİ'NE — Sunulmak üzere — ... MAHKEMESİ'NE" biçiminde; dilekçe kararı veren ilk derece mahkemesine verilir.
• Dosya ve karar bilgileri: İtiraz edilen kararın mahkemesi, esas ve karar numarası ile tarihi.
• Taraf bilgileri: İstinaf yoluna başvuran (istinaf eden) ve karşı taraf; vekil varsa avukatın bilgileri.
• Konu: Kararın istinaf incelemesiyle kaldırılması/ düzeltilmesi talebi.
• Açıklamalar ve istinaf sebepleri: Kararın hangi yönlerden hatalı olduğu, gerekçeleriyle.
• Sonuç ve talep: İlk derece kararının kaldırılması ve/veya yeniden karar verilmesi; yargılama giderleri talebi.
• Tarih ve imza.

Başvuru ve sonrası

İstinaf dilekçesi kural olarak kararı veren ilk derece mahkemesine verilir; dosya oradan görevli bölge adliye mahkemesine gönderilir. Başvuruda gerekli harç ve giderlerin yatırılması, aksi hâlde başvurunun sonuçsuz kalmaması için önemlidir. İnceleme sonunda bölge adliye mahkemesi başvuruyu reddedebilir, kararı kaldırıp yeniden karar verebilir ya da dosyayı ilk derece mahkemesine gönderebilir. İstinaf sonrası, sınırlı hâllerde temyiz yolu da gündeme gelebilir.

İstinaf dilekçesi yazarken sık yapılan hatalar

• Süreyi kaçırmak: Gerekçeli kararın tebliğ tarihini takip etmemek, kararın kesinleşmesine ve kanun yolunun kapanmasına yol açar.
• Soyut gerekçe yazmak: "Karar hatalıdır" demek yeterli değildir; hatanın kararın hangi kısmında ve neden bulunduğunu somut biçimde göstermek gerekir.
• Kesin karara istinaf başvurusu yapmak: Kanun yoluna kapalı bir karara başvurmak, emek ve zaman kaybına neden olur.
• Talebi eksik yazmak: Kararın kaldırılması ve/veya yeniden karar verilmesi taleplerini açıkça belirtmek gerekir.
• Harç ve gideri eksik yatırmak: Başvurunun sonuçsuz kalmaması için gerekli harç ve giderlerin tamamlanması önemlidir.

Dilekçenizi hazırlarken

İstinaf dilekçenizi hazır bir taslaktan başlatmak için dilekçe şablonları kütüphanesinden yararlanabilirsiniz. Word'de yazdığınız metni UYAP'a uygun biçimde sunmak için UDF çevirici aracını kullanabilir, belgeyi e-imza ile imzalayarak süresi içinde başvurunuzu yapabilirsiniz.

Özet

İstinaf dilekçesinde başarı; kararın kanun yoluna açık olduğunu ve sürenin kaçırılmadığını doğrulamaya, ardından istinaf sebeplerini kararın ilgili kısımlarına ve delillere bağlayarak somut biçimde ortaya koymaya bağlıdır. Süreler hak düşürücü ve sonuçlar geri dönülmez olabildiğinden, istinaf başvurunuzu bir avukatla birlikte hazırlamanız en güvenli yaklaşımdır.